Pernah Tunggu Lampu Merah Walaupun Jalan Kosong? Ini Cara Lampu Isyarat Sebenarnya Berfungsi
Pernah tak anda berhenti di lampu isyarat pada lewat malam, jalan di depan kosong tetapi lampu merah masih juga tidak bertukar hijau? Atau mungkin anda pernah nampak kiraan pada persimpangan tiba-tiba melompat daripada 15 saat terus kepada lima saat?
Ramai mungkin menganggap semua sistem ini hanya berfungsi menggunakan satu timer yang telah ditetapkan. Hakikatnya, lampu isyarat moden jauh lebih kompleks daripada sekadar kiraan merah, kuning dan hijau.
Ada ‘Otak’ Di Sebalik Sistem Ini
Komponen utama sistem ini dikenali sebagai traffic signal controller. Secara mudah, ia boleh dianggap sebagai otak kepada sesebuah persimpangan. Controller ini menentukan arah mana mendapat lampu hijau, berapa lama tempohnya dan bila sesuatu fasa perlu ditamatkan. Bagi sistem yang lebih moden, controller turut menerima maklumat daripada sensor yang mengesan keadaan trafik sebenar.
Bukan Semua Sistem Ikut Masa Tetap
Sistem paling asas dikenali sebagai fixed-time signal. Dalam sistem ini, tempoh lampu merah, kuning dan hijau sudah ditetapkan terlebih dahulu. Sesetengah persimpangan pula mempunyai pelan masa berbeza mengikut waktu, contohnya waktu puncak pagi, petang dan lewat malam.
Namun terdapat juga sistem vehicle-actuated signal yang mampu mengesan kehadiran kenderaan. Menurut panduan Jabatan Kerja Raya, antara teknologi yang boleh digunakan termasuk inductive loop detector, kamera, radar, infrared, microwave dan laser.
Pernah nampak garisan berbentuk segi empat pada permukaan jalan berhampiran lampu isyarat? Ia mungkin merupakan lokasi inductive loop detector.
Sistem ini menggunakan gelung wayar di bawah permukaan jalan. Apabila kenderaan berada di atasnya, kehadiran logam pada kenderaan akan mengubah sifat medan elektromagnet pada gelung tersebut lalu dikesan oleh sistem. Jadi, ia bukan sensor yang bergantung kepada berat kenderaan.
Kereta Dah Dikesan, Kenapa Belum Hijau?
Apabila sensor mengesan kenderaan, satu permintaan atau call dihantar kepada controller. Namun lampu tidak akan terus berubah.
Sistem perlu menunggu sehingga fasa trafik semasa selesai dengan selamat. Controller juga mengambil kira tempoh minimum hijau, jumlah trafik, tempoh kuning dan masa keselamatan sebelum arah lain dibenarkan bergerak.
Dalam sistem actuated, tempoh hijau juga boleh dipanjangkan jika kenderaan masih terus datang. Jika trafik mula berkurangan, fasa tersebut boleh ditamatkan lebih awal. Sebaliknya, jika trafik masih banyak tetapi masa maksimum sudah dicapai, sistem tetap boleh menukar giliran kepada arah lain.
Baca Juga: Porsche Selongkar Sejarah 356 SL 1952!
Kenapa Countdown Kadang-kadang Melompat?
Perkara ini tidak semestinya menunjukkan lampu isyarat rosak. JKR pernah menyenaraikan sistem Vehicle Actuated Jump Countdown yang membolehkan kiraan masa berubah mengikut keadaan trafik.
Jika aliran kenderaan semakin berkurangan, tempoh sesuatu fasa boleh dipendekkan. Jika langsung tiada kenderaan menunggu di sesuatu arah, fasa itu juga boleh dilangkau. Sebab itu anda mungkin pernah melihat kiraan 18 saat tiba-tiba turun kepada 10 atau lapan saat.
Kenapa Motosikal Kadang-kadang Lambat Dikesan?
Motosikal mempunyai saiz dan jumlah logam yang lebih kecil berbanding kereta. Disebabkan itu, sesetengah konfigurasi inductive loop detector boleh menjadi kurang sensitif terhadap motosikal kecil, terutama jika motosikal tidak berhenti tepat di kawasan sensor.
Panduan JKR sendiri menyebut bahawa konfigurasi detection loop tertentu berpotensi gagal mengesan motosikal kecil. Namun keadaan ini bergantung kepada jenis sensor dan reka bentuk sistem pada sesuatu persimpangan.
Kamera Tak Semestinya Kamera Saman
Kamera yang dipasang berhampiran lampu isyarat juga tidak semestinya digunakan untuk penguatkuasaan.
Sebahagiannya berfungsi sebagai vehicle detector untuk mengesan kenderaan, mengira jumlah trafik, melihat panjang barisan dan memantau aliran kenderaan.
Anda mungkin berminat dengan
Maklumat itu kemudian digunakan oleh sistem kawalan untuk menentukan tempoh lampu yang lebih sesuai.
Kuala Lumpur Juga Guna Sistem Adaptif
Di Kuala Lumpur, kawalan lampu isyarat turut menggunakan sistem seperti SCATS dan TrafficSens. SCATS atau Sydney Coordinated Adaptive Traffic System menggunakan data trafik untuk menyesuaikan tempoh kitaran lampu, pembahagian masa antara beberapa arah dan penyelarasan antara persimpangan.
Ini bermaksud sesebuah lampu boleh menjadi sebahagian daripada satu rangkaian kawalan trafik yang lebih besar. Sebab itu dalam sesetengah laluan, beberapa persimpangan boleh bertukar hijau secara berturutan. Konsep ini sering disebut sebagai green wave.
Sistem Ini Lebih Bijak Daripada Yang Kita Sangka
Lampu isyarat moden sebenarnya merupakan gabungan sensor, controller dan aturan keselamatan. Ada yang masih menggunakan masa tetap, ada yang mengesan kenderaan terlebih dahulu dan ada juga sistem lebih canggih yang menyesuaikan operasi mengikut keadaan trafik semasa.
Jadi, lain kali kalau anda tertanya-tanya kenapa lampu merah terasa terlalu lama atau countdown tiba-tiba berubah, mungkin sebenarnya sistem di belakangnya sedang membuat lebih banyak keputusan daripada yang kita sangka.
++Untuk update mengenai dunia automotif, jangan lupa follow kami di Youtube, Instagram & TikTok.
Bro suka kereta tak? Baca RODA PANAS seeNI
Download
sekarang!
